Τετάρτη 20 Μαΐου 2009

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΡΧΩΝ

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΡΧΩΝ


Φράγκων 19 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, τηλέφωνο: 2310524285, fax: 2310524319

www.sos-sygapa.eu
http://www.facebook.com/group.php?gid=80334963536

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΡΧΩΝ

Μια ισχυρή δυναμική σχηματίζεται στην Ελληνική κοινωνία σήμερα, ως αντίδραση σε όσα άδικα συμβαίνουν στον χώρο του οικογενειακού δικαίου. Η οικογενειακή έννομη τάξη, ως αξεδιάλυτο σύμπλεγμα υφιστάμενης νομοθεσίας και παγιωμένης νομολογίας, έχει δημιουργήσει μια εκρηκτική ανισότητα μέσα στους κόλπους της κάθε ελληνικής οικογένειας με παιδιά. Πρόκειται για την ανισότητα σε βάρος του πατέρα. Αυτή δημιουργείται από το γεγονός ότι, σε περίπτωση διάλυσης της συμβίωσης – εν γάμω ή εκτός αυτού – το παιδί ή τα παιδιά θα περιέλθουν, με μια πιθανότητα άνω του 99%, στην μητέρα. Η ανισότητα αυτή αποκτά την πλήρη πρακτική σημασία της από το γεγονός ότι, σε περίπτωση διάλυσης του γάμου, το σύστημα της μονογονεϊκής επιμέλειας, όπως υπάρχει και εφαρμόζεται στην χώρα μας, βασίζεται στην αρχή του «όλα ή τίποτα». Ο ένας γονιός, αυτός που θα πάρει την «επιμέλεια», έχει περίπου απόλυτη εξουσία αποφάσεων σχετικά με το «τέκνο». Ο άλλος γονιός, αυτός που δεν θα «πάρει την επιμέλεια», χάνει κάθε αποφασιστικό ρόλο. Μαζί με την συμβίωση με τον άλλο γονιό χάνει και την συμβίωση με το παιδί του, χάνει και κάθε δικαίωμα να αποφασίζει για το παιδί του. Έτσι, μετά την διάσταση των γονιών του, το παιδί αποκτά έναν μόνο γονιό, και αποξενώνεται σχεδόν νομοτελειακά από τον άλλο. Αντίστοιχα, ο άλλος γονιός χάνει τον γονικό του ρόλο στο παιδί του, και το βλέπει να αποξενώνεται από αυτόν. Η κατάσταση αυτή δεν αλλάζει, ακόμα κι αν ασκείται – όποτε και όσο ασκείται – ένα «χλωμό» και αποδυναμωμένο, δικαίωμα «επικοινωνίας». Την απαίσια εικόνα συμπληρώνει η αντιδικία μεταξύ των γονιών για την διατροφή του παιδιού. Όπως είναι ρυθμισμένος ο θεσμός της «διατροφής» σήμερα, με την έλλειψη κάθε ελέγχου για το «πού πάνε τα χρήματα» από τη στιγμή που θα καταβληθούν, ο γονιός που την καταβάλλει νιώθει – δικαιολογημένα – ότι μισθοδοτεί τον άλλο γονιό για να του στερεί το παιδί και να το στρέφει εναντίον του.
Η κατάφωρα άδικη αυτή κατάσταση δεν αφορά μόνον τα παιδιά χωρισμένων γονιών, ούτε μόνο τους χωρισμένους πατέρες, που έχουν δει τα παιδιά τους να τους περιφρονούν, να ζουν χωρίς οι ίδιοι να έχουν τον παραμικρό λόγο πάνω τους, να αποξενώνονται και να μην τους θέλουν, και να υπόκεινται – με την προστασία όλων των Αρχών – στην αποκλειστική εξουσία, επιρροή και υποβολή της άλλης πλευράς. Αφορά άντρες και γυναίκες, μέσα και έξω από τον γάμο. Μέσα στον γάμο, αφού, στις υπάρχουσες σήμερα οικογένειες, η νομική ανισότητα αποτελεί διαλυτικό παράγοντα. Στην οικογένεια, ο ένας γονιός – κατά κανόνα: ο πατέρας – δεν μπορεί να συζητήσει, να «διαπραγματευθεί» με τον άλλον, υπό όρους ισότητας, τις οικογενειακές αποφάσεις, τα θέματα της κοινής ζωής, την ανατροφή των παιδιών τους. Και δεν μπορεί, αφού αντιμετωπίζει, ανά πάσα στιγμή και σε κάθε διαφωνία με τον άλλον, το φάσμα της διάλυσης της οικογένειάς του. Και η διάλυση της οικογένειας, για τον γονιό που δεν θα πάρει την «επιμέλεια» των παιδιών του, θα σημαίνει αναγκαστικά και ουσιαστική απώλεια του οικογενειακού δεσμού με το παιδί του. Αφορά όλα τα παιδιά, που βλέπουν την οικογένειά τους να διαλύεται, επειδή έχει δομηθεί από την κατεστημένη έννομη τάξη ως οικογένεια ασταθής, και έτσι χάνουν ή θα χάσουν τον ένα γονιό τους. Αφορά άντρες και γυναίκες ως παππούδες, αν έχουν την ατυχία να εκπροσωπούν την πλευρά που δεν θα έχει την «επιμέλεια». Αφορά τις συντρόφους των πατέρων που χάσαν τα παιδιά τους, κι έχουν δίπλα τους έναν τραυματισμένο άνθρωπο, με ακρωτηριασμένη τη ζωή του. Αφορά κάθε άνθρωπο, άντρα ή γυναίκα, που κινδυνεύει να δει το παιδί του αποξενωμένο, επειδή το νομικό σύστημα θα δώσει την απόλυτη εξουσία στον άλλον. Αφορά κάθε γονιό, πατέρα ή μητέρα, που αντιλαμβάνεται ότι το παιδί του χρειάζεται και τους δυο γονείς του. Αφορά, δηλαδή, και τις ίδιες τις μητέρες, που, αν και φαίνεται ότι το σημερινό σύστημα, στην περίπτωση διάλυσης της οικογένειάς τους τις «ευνοεί», ωστόσο τις καταδικάζει σε μιαν αντιδικία με τον «άλλον» γονιό, συχνά οδυνηρή, και στην απώλεια του άλλου γονιού για το παιδί τους, ενώ αντίθετα το παιδί τους τον χρειάζεται, και θα έπρεπε οι δημόσιοι θεσμοί να τον καλούν – ή και να τον υποχρεώνουν – στον γονεϊκό του ρόλο.
Πίσω από την εκτεταμένη δυστυχία που δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο, βρίσκεται ένα ανεπαρκέστατο θεσμικό σύστημα, διαμορφωμένο προ εικοσιπενταετίας στο σύνθημα ενός βεβιασμένου εκσυγχρονισμού και μιας ψευδώνυμης «ισότητας». Βρίσκεται η έλλειψη θέλησης και προτύπων της νομολογίας, που εφάρμοσε τους νόμους στην πλέον απλουστευτική και συντηρητική εκδοχή τους. Βρίσκεται ένα ανεπαρκέστατο σύστημα δημόσιας ψυχιατρικής και παιδοψυχιατρικής, που, αντί να καθοδηγήσει την νομική πράξη σε υγιέστερες και εξισορροπητικές λύσεις, δεν έχει άλλο να προτείνει από την «πειθάρχιση» του άλλου γονιού και του παιδιού, σε δικαστικά διαμορφωμένες άδικες καταστάσεις. Βρίσκεται η εμφανέστατη ανεπάρκεια δημοσίων θεσμών που θα συμβουλεύουν την οικογένεια και θα προστατεύουν τα οικογενειακά δικαιώματα και τους οικογενειακούς δεσμούς, όσο διαρκεί η οικογένεια, ή και στην περίπτωση που αυτή θα διαλυθεί. Βρίσκεται η πλήρης έλλειψη συστήματος εκπαίδευσης οικογενειακών δικαστών. Βρίσκεται η ανυπαρξία του θεσμού του οικογενειακού δικαστή. Βρίσκεται η πλήρης παραγνώριση του παιδιού ως φορέα δικαιωμάτων και βούλησης που θα πρέπει να γίνει σεβαστή. Βρίσκεται η πλήρης έλλειψη εκπροσώπησης του παιδιού, ως ανεξαρτήτου και τρίτου μέρους ενώπιον των αρχών, συμπεριλαμβανομένων των δικαστηρίων. Βρίσκεται η παράλογη τοποθέτηση «συμφέροντος του παιδιού» στον χώρο της «ιδιωτικής διαφοράς». Βρίσκεται μια Πολιτεία που «νίπτει τας χείρας της», παραδίδοντας το παιδί χωρισμένων γονέων στον ένα από τους δυο γονείς του, και αφοπλίζοντας τον άλλον, ώστε να μην μπορεί να αμφισβητήσει το γονεϊκό μονοπώλιο του «έχοντος την επιμέλεια» γονιού.
Αυτή η έντονη αδικία και αυτή η διάχυτη δυστυχία αναμφίβολα αποτελούν εκδηλώσεις μιας κοινωνικής παθογένειας: ανώριμοι χαρακτήρες και με χαμένο προσανατολισμό, σε πλήρη σύγχυση, διαμορφωμένοι στο πλαίσιο μιας κοινωνίας σε γοργούς ρυθμούς διάλυσης, κάνουν παιδιά ενώ ταυτόχρονα αδυνατούν να μοιραστούν την ζωή τους με τον άλλον. Συνειδητοποιώντας ότι γίνονται ή έγιναν γονείς, σπεύδουν να διαχωρίσουν την ζωή τους από τον άλλον, παίρνοντας το παιδί στην δική τους ζωή, και αποκλείοντάς το από την ζωή του άλλου. Αλλά το ζήτημα είναι κατά πόσον οι υφιστάμενοι θεσμοί θεραπεύουν και συμμαζεύουν αυτά τα φαινόμενα, ή επιταχύνουν την διάλυση και την καταστροφή. Στην περίπτωση του κατεστημένου συστήματος της απόλυτης μονογονεϊκής επιμέλειας, ο ρόλος των υφισταμένων θεσμών είναι διαλυτικός και καταστροφικός. Το ζευγάρι που χωρίζει υποχρεώνεται από τον νόμο να προσφύγει στα δικαστήρια για να διαμορφώσει την νέα έννομη κατάστασή του. Και η παρέμβαση των δικαστηρίων είναι πάντα προς την κατεύθυνση της διάλυσης της οικογένειας, της απόδοσης του παιδιού στον ένα από τους γονείς του, και στην αποκοπή της ουσιαστικής οικογενειακής του σχέσης με τον άλλον. Στο παραπάνω πλαίσιο, δεν έχει νόημα να επιχειρείται να μετατεθεί η ευθύνη της διάλυσης και της καταστροφής στους γονείς που χωρίζουν, με δικαιολογίες του τύπου «αν εσείς δεν τα βρίσκετε μεταξύ σας τι να σας κάνουμε εμείς». Τούτο, διότι οι γονείς που χωρίζουν, έλαβαν τις αποφάσεις τους στο πλαίσιο των επιλογών που τους παρέχουν οι υπάρχοντες θεσμοί. Και είναι οι υπάρχοντες θεσμοί – αφού στα δικαστήρια, οι διαφορές για την «επιμέλεια» δικάζονται δίπλα – δίπλα με διαφορές για την «απόδοση μισθίου» και ανακοπές κατά διαταγών πληρωμής – αυτοί που «εκπαιδεύουν» τους γονείς να αντιδικούν και να αλληλοεξοντώνονται.
Συνεπώς, προβάλλει ως επείγουσα και πιεστική αναγκαιότητα η θεσμική μεταρρύθμιση στον ζωτικότατο χώρο του κοινωνικού ιστού, που είναι η οικογενειακή έννομη τάξη. Προβάλλει ως επείγουσα και πιεστική αναγκαιότητα η καθιέρωση της «συνεπιμέλειας», ως βάσης για την διατήρηση των γονεϊκών ρόλων και σχέσεων απέναντι στο παιδί, ακόμα κι όταν το ζευγάρι των γονιών που το δημιούργησαν δεν ζει μαζί. Η «συνεπιμέλεια» νοείται σε τριπλή βάση:
α. Κοινή εξουσία αποφάσεων για το παιδί, μεταξύ των γονέων.
β. Ισόρροπη και ισόμετρη κατανομή του χρόνου του παιδιού με τον κάθε γονέα.
γ. Κοινή ευθύνη για το παιδί, τόσο για τα οικονομικά, όσο και για τα εν γένει προσωπικά βάρη του γονεϊκού ρόλου.
Βεβαίως, ένα σωστό νομοθετικό πλαίσιο, που θα διασφαλίσει τις ισορροπίες και θα κατευθύνει τους γονείς σε δίκαιες και ορθά εξισορροπημένες λύσεις, θα έχει ήδη «τοποθετήσει» το πρόβλημα σε νέες βάσεις, και θα το έχει φέρει πιο κοντά στην λύση του. Αυτά σημαίνουν: επείγουσα και ριζική μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου του Αστικού Κώδικα και της Πολιτικής Δικονομίας Αλλά δεν αρκεί αυτό. Αναγκαία είναι, δίπλα στην νομοθετική μεταρρύθμιση:
Η ανάπτυξη δημόσιων θεσμών, επαρκώς εξειδικευμένων, επανδρωμένων με ειδικά εκπαιδευμένους ειδικούς ψυχικής υγείας, κοινωνικούς λειτουργούς, δικηγόρους, δικαστές και εισαγγελείς, εκτελεστικά όργανα. Εάν η ευθύνη για το παιδί κατανέμεται ισόρροπα στους δύο γονείς, εκεί που δεν μπορεί να υπάρξει συναπόφαση των γονέων – δεδομένης της κατά τεκμήριο διάστασης των απόψεών τους, αν τελούν και οι ίδιοι σε διάσταση – θα πρέπει να υπάρχει άμεσα διαθέσιμος δημόσιος θεσμός, υπό μορφή «οικογενειακού δικαστηρίου», ο οποίος θα πληροφορηθεί, θα συγκεντρώσει στοιχεία, θα εξετάσει το παιδί, θα συμβουλέψει, θα μεσολαβήσει, θα διαιτητεύσει και, εν ανάγκη, θα αποφασίσει και θα επιβάλει. Η «συνεπιμέλεια» δεν μπορεί να καθιερωθεί μόνο στο ιδιωτικό δίκαιο. Χρειάζεται την παράλληλη ανάπτυξη δημόσιων θεσμών, που θα την συμπληρώνουν.
Η αντιπροσώπευση του παιδιού ενώπιον των ειδικευμένων δημοσίων θεσμών, ως τρίτου μέρους, ανεξάρτητου από τους γονείς του. Το παιδί δεν μπορεί να αντιπροσωπεύεται, ούτε να παρίσταται στα δικαστήρια, από τον ένα από δύο γονείς που αντιδικούν μεταξύ τους και αλληλοσπαράσσονται. Ένας «συνήγορος του παιδιού» θα πρέπει να αναπτυχθεί, επανδρωμένος με ειδικά εκπαιδευμένους λειτουργούς, της ψυχολογίας όσο και της νομικής, που θα μπορεί να «ακούει» το παιδί, να έρχεται σε διάλογο με αυτό, και να εκφράζει την βούλησή του ενώπιον παντός αρμοδίου οργάνου, και να το αντιπροσωπεύει στα «οικογενειακά δικαστήρια».
Κανείς δεν είναι τόσο αφελής, ώστε να νομίζει ότι, με έναν νομοθετικό ορισμό, ή με λίγες νομοθετικές ρυθμίσεις, ή τροπολογίες, θα λυθεί το βαθύτατο πρόβλημα που υπάρχει. Το πρόβλημα δεν είναι απλώς νομοθετικό. Είναι γενικότερα θεσμικό, και η λύση του απαιτεί την διάπλαση θεσμών, που θα πρέπει να δημιουργηθούν και με την νομοθετική βούληση, αλλά και με την γενικότερη πολιτειακή βούληση, που θα διασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους. Όλα αυτά, θα πρέπει να γίνουν αντικείμενο της πλέον σοβαρής επεξεργασίας, επιστημονικής όσο και οργανωτικής. Θα πρέπει να βασιστούν στην εμπεριστατωμένη επιστημονική έρευνα της Ελληνικής πραγματικότητας, αλλά και στην σοβαρή μελέτη και την ανταλλαγή ιδεών με τα ανάλογα κινήματα και τις πρακτικές του εξωτερικού. Θα πρέπει να συνδυαστούν με την ανάπτυξη διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερομένων ομάδων και φορέων. Θα πρέπει και το άμεσα ενδιαφερόμενο άτομο, ο πατέρας, η μητέρα, ο αδελφός, ο παππούς ή η γιαγιά που προβληματίζονται, να μπορούν να ρωτήσουν, να μάθουν, να πουν, να ακουστούν, να αποκτήσουν λόγο. Θα πρέπει να υλοποιηθούν με την διάχυση στο κοινωνικό σώμα των αρχών της δικαιοσύνης στις οικογενειακές σχέσεις, με επίκεντρο τα δικαιώματα του κάθε μέλους της οικογένειας. Και θα πρέπει να εξοπλιστούν με μηχανισμούς ελέγχου και ανάδρασης, να μαθαίνουμε από τις προόδους, τα επιτεύγματα και τα λάθη μας, και να προβαίνουμε στις αναγκαίες προσαρμογές.
Να προσαρμοστεί η Ελληνική νομοθεσία στις διεθνείς υποχρεώσεις της από την σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού (Σύμβαση Ν. Υόρκης της 26/1/1990, Ν. 2101/1992, ΦΕΚ Α΄/192, ιδίως στο άρθρο 18, την «αναγνώριση της αρχής, σύμφωνα με την οποία και οι δύο γονείς είναι από κοινού υπεύθυνοι για την ανατροφή του παιδιού και την ανάπτυξή του.»). Να κατοχυρώσει, σε στοιχειώδη μορφή, το δικαίωμα του παιδιού να ανατρέφεται κι από τους δυο γονείς του, ακόμα κι αν οι ίδιοι έχουν χωρίσει.
Το κενό αυτό, ένα κενό πολιτικής εκπροσώπησης του αιτήματος της θεσμικής αλλαγής στον χώρο του οικογενειακού δικαίου, θέλει να καλύψει το κόμμα που ιδρύεται με την διακήρυξη αυτή. Πιστεύοντας στα παραπάνω, ιδρύουμε το 'Ευρωπαικό Κοινωνικό κίνημα' για το οποίο δεσμευόμαστε να δουλέψουμε και να παλέψουμε για την επιτυχία των σκοπών του.
Σε κάθετη διάταξη, η πολιτική κίνηση που εκφράζουμε, διαρθρώνεται σε τρία επίπεδα.
Την δυναμική βάση του, μια μάζα ανθρώπων που έχασαν τις οικογένειές τους και τα παιδιά τους, ή που απειλούνται να χάσουν τις οικογένειες και τα παιδιά τους, λόγω του υφισταμένου σήμερα θεσμικού πλαισίου, ή που προβληματίζονται και θέλουν να διασφαλίσουν την οικογένειά τους από την απειλή της διάσπασης και τα παιδιά τους από την απειλή της αποξένωσης. Η κοινωνική βάση αυτή είναι ποτισμένη με την έντονη αίσθηση της αδικίας, και την απαίτηση να «γίνει κάτι» για όλα αυτά. Απαιτεί να παρέμβει η πολιτεία για να αποτρέψει, να διορθώσει, να επανορθώσει το κακό που τους βρήκε ή που τους απειλεί. Ως εκλογική βάση, διαμοιράζεται σε όλο το πολιτικό φάσμα, και αποτελείται από ψηφοφόρους όλων των κομμάτων. Όμως, εδώ είναι που αναπτύσσεται ένας εξαιρετικά πολύμορφος και δυναμικός πλούτος ιδεών, ο οποίος διασταυρώνεται με τον όμοια δυναμικό και πολύμορφο πλούτο ιδεών που έρχεται από το εξωτερικό, από άμεσες επαφές με τις εκεί οργανώσεις, αλλά και μέσω του διαδικτύου.
Δύο πυλώνες στηρίζονται στην βάση αυτή, και αντλούν από αυτήν την δυναμική τους: ο ένας είναι μια αξιόλογη επιστημονική κίνηση, ιδίως στις επιστήμες της νομικής και των επιστημών της ψυχικής υγείας, σε όλο τους το φάσμα. Και ο άλλος είναι οι συλλογικές μορφές δράσης. Τις έχουμε δει να εκδηλώνονται με μορφές δράσης όπως διαδηλώσεις, διαμαρτυρίες, ακτιβιστικές ενέργειες, εκδηλώσεις και επιστημονικά συνέδρια, καθώς και αλληλοϋποστήριξη, ανταλλαγή εμπειριών, γνώσεων και συμβουλών μεταξύ των μελών. Το επόμενο βήμα είναι η δράση τους μέσα από ένα συγκροτημένο πολιτικό φορέα.
Ο φορέας αυτός θέλει να εκφράσει πολιτικά την κοινωνική αυτή ανάγκη, και τις δραστηριότητες που την στηρίζουν με συλλογικούς φορείς και επιστημονικές προτάσεις. Θέλουμε να εκφράσουμε άμεσα, σε πολιτική πράξη, την κοινωνική βάση διαμαρτυρίας και την απαίτηση της μεταρρύθμισης των θεσμών. Θέλουμε να εκφράσουμε την δυναμική που πηγάζει από την κοινωνική αδικία, στην απαίτηση ενός κόμματος και ενός άμεσου και αυτοδύναμου ρόλου παρέμβασης στα πολιτικά πράγματα, στην πολιτική εξουσία, στις πολιτικές αποφάσεις.
Είμαστε υποχρεωμένοι, να αντιδράσουμε στα σύγχρονα και δίκαια αιτήματα της κοινωνίας, και ως συλλογικών φορέων, και ως ατόμων, να διασφαλίσουμε την συνεργασία όλων των ενδιαφερομένων, να ενσωματώσουμε την αναγκαία επιστημονική υποδομή, να προσφέρουμε στην κοινή γνώμη και στο εκλογικό σώμα ένα αξιόπιστο και αντιπροσωπευτικό δείγμα δεδομένων, με βάση τα οποία θα κρίνει και θα αποφασίσει να εκφραστεί πολιτικά από εμάς.
Η οργάνωση και η δράση μας δίνουν νόημα σε μια δίκαιη και ανθρώπινη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Στο παραπάνω πλαίσιο, η δράση μας και η συνεργασία μας με οποιονδήποτε τρίτο φορέα ορίζεται σε συγκεκριμένα πλαίσια. Όλες μας οι ενέργειες, εντός και εκτός Βουλής, όπως και η πολιτική στήριξη που θα επιλέγουμε να δώσουμε σε ενέργειες τρίτων, δεσμεύονται από τους σκοπούς μας στην προώθηση της κοινωνικής μεταρρύθμισης που οραματιζόμαστε και στην υποστήριξη κάθε προοδευτικής, κοινωνικής, αναπτυξιακής ή οικολογικής πρωτοβουλίας ή κίνησης, στην κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Σάββατο 16 Μαΐου 2009

EYΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ
Προτεινόμενοι - Υποστηρικτές Ψηφοδελτίου:

Λάμπρος Βασίλης, επιχειρηματίας
Κολλάτος Δημήτρης, σκηνοθέτης
Πιττικά Κωνσταντίνα, δημοσιογράφος
Μπρέμπου-Πλοιαρχοπούλου Μαρία, αρχιτέκτονας
Kυρίου Μαρία, επιχειρηματίας
Μεταξάς Σταύρος, καθηγητής
Νικολακέας Κωνσταντίνος, δάσκαλος
Πάλλας Αθανάσιος, πανεπιστημιακός
Μάγκος Νίκος, επιχειρηματίας
Μελισσάρης Θεόδωρος, αστυνομικός
Μπόλου Μαγδαλινή, λειτουργός ατόμων με αναπηρία
Τσέπερης Δανιήλ, φαρμακοποιός
Καμπούρη Φανή, κοινωνική λειτουργός
Καλφοπούλου Ιφιγένεια, κοιν. υπηρεσίες
Κοσκινά Αγγελική, φοιτήτρια
Πάκας Μιχαήλ, καθηγητής
Αγγελούσης Κωνσταντίνος, αστυνομικός
Μακρής Ιωάννης, επιχειρηματίας,
Παυλίδου Μαριάννα, πανεπιστημιακός
Δριβαλιάρη Νίκη, πανεπιστημιακός
Κεβρεκίδης Αναστάσιος, επιχειρηματίας
Λουκόπουλος Εμμανουήλ, ελεύθερος επαγγελματίας
Πούλιου Βασιλική, υπάλληλος
Θαλασσινός Ευάγγελος, αεροπόρος
Στεφανουδάκης Παναγιώτης, μηχανικός
Δημητρίου Μαρία, υπάλληλος
Στάθης Θεόδωρος, επιχειρηματίας
Διπτένης Αναστάσιος, τραπεζικός
Παπαδόπουλος Γεώργιος, υπάλληλος
Γκούβερης Ευάγγελος, λειτουργός ψυχικής υγείας
Γκόντοβος Νικόλαος, δικηγόρος
Μαρμαρίδου Ελίνα, συγγραφέας, Διδάκτωρ γλωσσολογίας
Λάμπρου Ιωάννης, Δρ κοινωνιολογίας
Πετρίδη Ολγα, υπάλληλος
Ροίδης Κωνσταντίνος, συνταξιούχος
Παπαγεωργούση Αικατερίνη, πολιτικός μηχανικός
Δαλιάνας Αθανάσιος, φαρμακοποιός
Χαλκιαδάκης Στυλιανός, υπάλληλος
Μαραγκού κατερίνα, υπάλληλος
Προκάκης Αλέξης, επιχειρηματίας
Τριπολίτου Διονυσία, σύμβουλος οικογεν. θεραπείας

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΙΔΕΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΔΟΧΟΙ:
Μαρκάτος Νικόλαος, καθηγητής πανεπιστημίου
Κατσανέβας Θεόδωρος, καθηγητής πανεπιστημίου
Χριστοδουλάκης Θεοδόσης, ψυχίατρος
Κούρος Γιάννης, παιδο-ψυχίατρος
Πάγκαλος Κωνσταντίνος, παιδίατρος-γενετιστής
Τσιρβούλη Φανή, πρ. δικαστικός
Χειρδάρης Βασίλης, δικ. ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Μαργαρίτη Μαρία, πρ. δικαστικός
Γρηγοράκης Δημήτριος, διατροφολόγος
Κύρου γεώργιος, καθηγητής πανεπιστημίου
Κανελλόπουλος Ιωάννης, δικηγόρος
Δεμερτζής Κωστής, δικηγόρος
Καλλιέρου Λιάννα, ψυχολόγος-συγγραφέας
Σταφυλάς Δημήτρης, καλλιτέχνης
Τζαμαλούκα Γεωργία, πανεπιστημιακός
Βελισσαρόπουλος Χρήστος, ψυχ. ιατροί δίχως σύνορα
Περίδης Ορφέας, ιατροδικαστής
Καστανιώτης Κωστής, νευρολόγος
Πατήρ Χαράλαμπος

SYGAPA (MEN'S & FATHER'S DIGNITY)
http://www.facebook.com/home.php?#/group.php?gid=6965054543

Δευτέρα 11 Μαΐου 2009

Η ΑΠΟΞΕΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΓΟΝΙΟ της Λιάνας Καλλιέρου

Η ΑΠΟΞΕΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΓΟΝΙΟ
Λιάνα Καλλιέρου, ψυχολόγος-συγγραφέας
Όσο τα διαζύγια αυξάνονται, τόσο αυξάνονται και τα προβλήματα: η επιμέλεια των παιδιών, η εκδίκηση των γονιών, οι νόμοι που τις περισσότερες φορές είναι τυπικοί και δεν ερμηνεύουν την ουσία των σχέσεων μεταξύ των γονιών και των παιδιών. . Θύματα πάντα τα παιδιά, γιατί σε ένα διαζύγιο, πολύ συχνά, επικρατούν ο εγωισμός, το μίσος, η εκδίκηση, το υλικό κέρδος. Οι σύζυγοι ξεχνούν τα παιδιά τους. Ξεχνούν ότι αυτά έχουν αισθήματα, οξύτατη ευαισθησία, οξυδέρκεια, ανάγκη επικοινωνίας και ανασφάλεια.
Είναι τόσο πολλοί οι γάμοι που κλονίζονται ανεπανόρθωτα και αποτυγχάνουν, που υπολογίζεται ότι το 1/3 των παιδιών που γεννιούνται στις Δυτικές κοινωνίες σήμερα, είναι πιθανόν να βιώσουν το χωρισμό των γονιών τους στη νηπιακή τους ακόμη ηλικία.
Το διαζύγιο είναι μια απόφαση που έχει επιπτώσεις όχι μόνο στους συντρόφους αλλά και σε όλα τα μέλη της οικογένειας. Γι’ αυτό πολύ συχνά ακούγεται από τους συνειδητοποιουμένους και καλοπροαίρετους γονείς η φράση: «Αν δεν μπορούμε να πετύχουμε στο γάμο μας, τουλάχιστον ας πετύχουμε στο διαζύγιό μας».
Η απόκτηση ενός παιδιού πρέπει να είναι για το ζευγάρι μια πολύ σοβαρή και υπεύθυνη απόφαση. Γιατί ένα παιδί θα μετατρέψει τους συντρόφους σε γονείς και θα αλλάξει την ιεραρχία των προτεραιοτήτων τους. Το παιδί θα γίνει η σημαντικότερη προτεραιότητα τους για την υπόλοιπη ζωή τους.
Όπως χρειάζονται δύο για να γίνει ένα ζευγάρι, χρειάζονται δύο για να γίνει ένα παιδί. Αλλά χρειάζονται και δύο για να αναπτυχθεί σωστά ένα παιδί. Και αυτοί οι δύο πρέπει να σταθούν δίπλα του και να δημιουργήσουν μια σωστή επικοινωνία και το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη του. Χρειάζονται και οι δύο για να εγγυηθούν στο παιδί την παντοτινή αγάπη, την φροντίδα τους και επίσης τον σεβασμό στις υποχρεώσεις τους προς αυτό.
Η γονική συνεισφορά δεν είναι διαπραγματεύσιμη, δεν είναι αναστρέψιμη και είναι άρρηκτος δεσμός με απεριόριστη διάρκεια χρόνου και με οποιαδήποτε μορφή έχει η σχέση του ζευγαριού. Κατά συνέπεια οι γονείς σε κάθε περίπτωση πρέπει να επιδιώκουν την σωστή ανατροφή και την ευτυχία των παιδιών τους.
Παρ’ όλες τις δυσκολίες που ένα διαζύγιο μπορεί να επιφέρει, όμως πρέπει και οι δύο γονείς να σεβαστούν τις γονικές τους υποχρεώσεις και να απέχουν από κάθε σκέψη, λέξη ή πράξη που θα μπορούσε να βλάψει αυτή τη συνεισφορά τους προς το παιδί τους και να καταστρέψει την συναισθηματική του ισορροπία.
Για ένα μεγάλο αριθμό οικογενειών η επίδραση που έχει το διαζύγιο στα παιδιά αφορά περισσότερο στη διάλυση της συντροφικής σχέσης των γονιών μεταξύ τους και με τα παιδιά τους. Από εκεί ξεκινάνε οι δυσκολίες και ο πόνος που βιώνουν τα παιδιά όταν αποξενώνονται από αυτή τη σχέση συντροφικότητας. Αυτή την αίσθηση του μονοκύταρου οικογενειακού δεσμού.
Οι σύζυγοι, όταν με το διαζύγιο παύουν να είναι ζευγάρι, δυστυχώς ξεχνούν ότι είναι γονείς.
Επειδή τα παιδιά από τη φύση τους εξιδανικεύουν τους γονείς τους, όταν ζήσουν την απόλυτη διάλυση της οικογένειας και βιώσουν την έχθρα μεταξύ των γονιών τους, αισθάνονται ενοχές και υπευθυνότητα για το διαζύγιό τους. Ένα εννιάχρονο αγόρι με ρώτησε κάποτε: «Γιατί οι γονείς μου μισούν ο ένας τον άλλο τόσο πολύ; Μήπως φταίω εγώ που γεννήθηκα;»
Γιατί πολλές φορές tο παιδί γίνεται έρμαιο και των δύο γονιών στην ανελέητη σύγκρουσή τους. Συνήθως ταυτίζεται με αυτόν που παίζει καλύτερα τον ρόλο του θύματος και περνά στο παιδί το μήνυμα ότι πρέπει αυτό να γίνει πλέον ο/η προστάτης του.
Χωρίς αμφιβολία, από τη στιγμή που αρχίζουμε σα νήπια να αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξή μας, ξέρουμε καλά μέσα μας ότι σαν τη μάνα μας δεν υπάρχει κανείς άλλος. Επίσης ότι η αγάπη και η φροντίδα της, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την πορεία μας στη ζωή. Ο ρόλος της μάνας είναι να προσφέρει την άνευ όρων αγάπη της στο παιδί της, την ενσυναίσθηση για τον συνάνθρωπο και τη σωστή και αξιοπρεπή συμπεριφορά.
Ο πατέρας, είναι ο πρώτος σημαντικός άνθρωπος που το παιδί συναντά έξω από την μήτρα της μάνας και είναι αυτός που πρέπει να βάλει τέλος στην απόλυτη συμβίωση της μάνας-παιδιού. Γιατί ο πατέρας αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα με τον έξω κόσμο και από αυτόν ξεκινά η μάθηση για τη ζωή, για τη σχέση με το άλλο φύλο, για την τόλμη, για την δύναμη, για την επιτυχία και τον κοινωνικό ανταγωνισμό. Η λέξη «πατέρας» κλείνει μέσα της τις έννοιες: πνευματικός, καθοδηγητής, δότης. Δωρίζει στο παιδί του τη δική του γνώση, τις δικές του εμπειρίες, τα ιδανικά και τις αρχές του, το σεβασμό στην εξουσία και την απόλυτη προστασία.
«Ο πατέρας είναι η ασφαλής γέφυρα του παιδιού, από την οικογένεια προς τον έξω κόσμο».
Με αυτόν τον τρόπο, συντελεί μαζί με την μητέρα στη σωστή διαπαιδαγώγηση του παιδιού τους.
Σήμερα, οι κοινωνικές συνθήκες έχουν αλλάξει και οι ρόλοι των δύο φύλων έχουν διαφοροποιηθεί. Τα ταμπού έχουν εξαλειφθεί. Άρα και η παρωχημένη άποψη, ότι «η χειρότερη μητέρα, είναι η καλύτερη τροφός για το παιδί της.» Πριν από 30 χρόνια οι ερευνητές πίστευαν ότι το μητρικό ένστικτο είναι ένας αλάθητος οδηγός για την ανατροφή των παιδιών. Αργότερα όμως, το γεγονός αυτό αμφισβητήθηκε και τότε οι έρευνες προσανατολίστηκαν στο γονικό ένστικτο το οποίο αναπτύσσει ο γονιός, ασχέτου φύλου, όταν αγαπά, φροντίζει και περιθάλπει το παιδί του. Έχει αποδειχτεί ότι το ένστικτο αυτό εκφράζεται και από γονείς που έχουν αγαπήσει τα υιοθετημένα παιδιά τους.
Επίσης, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι, η μητέρα, σήμερα, εργάζεται με τους ίδιους ρυθμούς και τις ίδιες φιλοδοξίες όπως και ο πατέρας. Εξαιτίας του καινούργιου αυτού ρόλου της και των νέων εμπειριών της, μπορεί να μεγαλώσει πετυχημένα και το αγόρι της και το κορίτσι της, δίνοντάς τους αξίες ικανές για τη σωστή κοινωνική και επαγγελματική τους ένταξη. Συγχρόνως, η καινούργια αυτή προσωπικότητα της γυναίκας, απελευθέρωσε και τον άνδρα, ώστε να εκφράζει τα συναισθήματά του και να προσφέρει εποικοδομητικά τη φροντίδα του στο αγόρι του όπως και στο κορίτσι του, όταν χρειαστεί να τα μεγαλώσει μόνος του, είτε λόγω εργασίας της μητέρας, είτε λόγω διαζυγίου.
Οι μελέτες δείχνουν, πως τα αγόρια όπως και τα κορίτσια, που μεγαλώνουν με την επιμέλεια του πατέρα, εμφανίζονται πιο συνεργάσιμα, πιο ώριμα και με περισσότερη αυτοεκτίμηση.
Δυστυχώς, οι κοινωνικές αυτές αλλαγές στους ρόλους των γονιών και οι καταστρεπτικές συνέπειες ενός διαζυγίου, δεν έγιναν σεβαστές από τις δικαστικές αρχές, ούτε αναπροσαρμόστηκαν τα άρθρα του οικογενειακού δικαίου, ανάλογα. Είναι φανερό, ότι οι δικαστές, δεν έχουν τη σωστή πληροφόρηση, σε ό,τι αφορά στη συνεχή παρουσία του πατέρα. Ότι δηλαδή, είναι μια βασική εσωτερική ανάγκη του παιδιού, που αν δεν ικανοποιηθεί, έχει σοβαρό αντίκτυπο στην ανάπτυξή του και του δημιουργεί ένα αίσθημα απελπισίας που προσπαθεί να το ικανοποιήσει με καταστρεπτικές συμπεριφορές, όπως βλέπουμε καθημερινά. Γι’ αυτό, και δεν έχουν επίσης αντιληφθεί ότι τα παιδιά που δεν νιώθουν την παρουσία και τη σωστή προσέγγιση του πατέρα, παρουσιάζουν ελλείψεις στο πνευματικό, κοινωνικό, ηθικό και σεξουαλικό τομέα.
Πρέπει να αρθεί το στερεότυπο της μοναδικότητας του ενός γονιού, της μητέρας. Γιατί και οι δύο γονείς έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις απέναντι στα παιδιά τους.
Πρέπει όλοι να καταλάβουμε, ότι ο αποκλεισμός του ενός γονιού προκαλεί τεράστια ζητήματα κοινωνικής, ψυχοσωματικής και οικονομικής ανισότητας, με αποτέλεσμα να καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα του πατέρα και το δικαίωμα του ίδιου του παιδιού για μια σωστή ανάπτυξη.
Ομως, η παρουσία του πατέρα και η επιρροή που θα ασκήσει στα παιδιά του δεν είναι άμεσες. Εξαρτώνται από τον τρόπο που η μητέρα αντιμετωπίζει την υπόστασή του. Εκείνη, τουλάχιστον, στα πρώτα χρόνια της ζωής των παιδιών είναι ο καθρέφτης του πατέρα τους. Μέσα σε αυτήν αντανακλάται ο πατέρας τους και εκείνη τους μεταδίδει την εικόνα όπως τη βλέπει η ίδια.
Οτιδήποτε είναι ο πραγματικός πατέρας, δυνατός ή αδύναμος, παρών ή απών, ευγενικός ή τυραννικός, εργατικός ή τεμπέλης, πιστός ή άστατος, υπεύθυνος ή ανεύθυνος, δεν έχει σημασία για το παιδί, γιατί δεν υπάρχει άλλη πατρική εικόνα παρά μόνο εκείνη που γίνεται αποδεκτή από τη μητέρα. Το παιδί από τη γέννησή του γνωρίζει τον πατέρα του μόνο μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας, της μητέρας του! Μπορούμε να πούμε ότι η μητέρα είναι ο καθρέφτης του πατέρα!
Όταν τα παιδιά πρέπει να διαλέξουν.
Το παιδί λέει διάφορα πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους. Εχει τεκμηριωθεί ότι γενικώς τα παιδιά λένε αυτά που θέλουν να ακούσουν οι ενήλικες, προσπαθώντας ενστικτωδώς να επιβιώσουν μέσα από μια κρίση, γιατί αντιλαμβάνονται ότι οι ενήλικοι κατέχουν την ισχυρή θέση.
Δυστυχώς πολλοί γονείς δέχονται ανεξέλεκτα αυτό που τους κατηγορεί το παιδί και αρνούνται να πιστέψουν ότι έχει καθοδηγηθεί ή ακόμη ότι επιθυμεί να προστατεύσει κατ΄αυτόν τον τρόπο τον γονιό με τον οποίο πρόκειται πολύ συχνά, παρά την δική του επιλογή ή επιθυμία να συμβιώσει .
Οι αντιπαραθέσεις αυτές που οδηγούν σε μεγάλες συγκρούσεις μεταξύ γονιών, δε συγκροτούν σοβαρό λόγο για να στερηθεί το παιδί τον ένα από τους.
Γιατί είναι η πεποίθηση των ερευνητών και ειδικών επιστημόνων, ότι ο σημαντικός παράγων για μια επιτυχημένη προσαρμογή του παιδιού στις αντιξοότητες ενός διαζυγίου, είναι η συνεχής και απερίσπαστη επαφή του παιδιού και με τους δύο γονείς. Και είναι αναφέρετο δικαίωμα του παιδιού, η υποχρέωση τοων γονιών να το προστατεύσουν εναντών των τραυμάτων που δημιουργεί η απουσία ή η έλλειψη επαφής με τον ένα από τους δύο.
Το παιδί είναι φυσικό να ταυτιστεί με τις απόψεις του γονιού με τον οποίο ζεί. Επειδή εξαιτίας του διαζυγιού έχει στερηθεί την καθημερινή επαφή του με τον άλλο γονιό, είναι αναπόφευκτο να θέλει να μην ενοχλήσει αυτόν που τον φροντίζει, με το φόβος της εγκατάλειψης του και από αυτόν.
Όταν κατά την περίοδο του διαζυγίου το παιδί είναι πολύ μικρό, δεν μπορεί να έχει την εμπειρία της έλειψης του άλλου και μπορεί να αρνηθεί ή και να διστάσει να πάει μόνο του με τον γονιό που έχει φύγει και έχει δημιουργήσει μια καινούργια άγνωστη γι’αυτό κατάσταση, ένα καινούργιο περιβάλον.
Ακόμη όμως και να συμβεί αυτό, δεν είναι λόγος για να αρνηθεί ο γονιός που έχει την επιμέλεια την επαφή και μια στενή σχέση με τον άλλο γονιό, που είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάπτυξη του παιδιού.
Δυστυχώς τα παιδιά αναγκάζονται να πάρουν το μέρος του ενός ή του άλλου γονιού η γίνονται αντικείμενο διαμάχης των συζύγων γιατί αποτελούν το δελεαστικό στόχο για την αμοιβαία ανταλλαγή κατηγοριών για παραμέλιση ή κακοποίηση ή για κακή κληρονομικότητα.
Τα παιδιά ανίσχυρα, γίνονται δυστυχώς τα ιδανικά εξιλαστήρια θύματα όταν οι γονείς αισθάνονται δυστυχισμένοι, απογοητευμένοι ή εξαπατημένοι από τον/την σύντροφό τους.
Η ΑΠΟΞΕΝΩΣΗ
Η αποξένωση είναι μια έκφραση βίας του ενός γονιού απέναντι στον άλλο, χρησιμοποιώντας σαν όπλο το παιδί.
Πολλές φορές κλιμακώνεται ανεξέλεκτα, κι άλλες φορές ο αποξενωμένος γονιός εγκαταλείπει τον ανελέητο αγώνα είτε για χάρη του παιδιού είτε από αδυναμία δικιά του να αντιμετωπίσει τις ψευδείς ή κακοήθεις κατηγόριες του άλλου γονιού.
Η αποξένωση είναι αποτέλεσμα της διαμάχης για την επιμέλεια του παιδιού, τη διατροφή και την επικοινωνία. Πολύ συχνά στην αποξένωση παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο οι παππούδες, θείες, θείοι και φίλοι.
Η αποξένωση είναι μια σταδιακή και συνεχής πορεία που συνδέεται με το χρονικό διάστημα που περνάει το παιδί μακρυά από τον άλλο γονιό. Τις περισσότερες φορές για την αποξένωση αυτή, ευθύνονται οι αργές δικαστικές αποφάσεις, που δίνουν το χρόνο στο γονιό που συμβιώνει με το παιδί, να το αποξενώσει. Ενώ οι γρήγορες δικαστικές αποφάσεις μπορούν να αντιμετωπισουν το πρόβλημα αυτό, αποτελεσματικά.
Το παιδί που αποξενώνεται από τον άλλο γονιό με αυτόν τον τρόπο παρουσιάζει τα ίδια συμπτώματα που παρουσιάζουν τα παιδιά που κακοποιούνται και βασανίζονται σωματικά, ψυχικά και σεξουαλικά, με ολέθρια αποτελεσματα στην ψυχική και σωματική τους υγεία.
Χαρακτηριστικές συμπεριφορές που επιδεικνύουν τα παιδιά, ιδίως τα αγόρια, λόγω της έλλειψης του γονιού, είναι:
1. Αίσθηση της παραίτησης από την οικογένεια, τη σχολική ζωή, έλλειψη συγκέντρωσης, μειωμένη απόδοση και κακή συμπεριφορά. Όλα αυτά συγκροτούν την «συναισθηματική απομόνωση».
2. Επιθετικότητα προς τους άλλους, που εκδηλώνει τον εσωτερικό του πόνο, τη σύγχυση, την οργή του. Εχει συχνά εκρήξεις οργής και παρουσιάζει καταστρεπτικές συμπεριφορές. Ακόμη και αν επανασυνδεθεί με τον απόντα γονιό, αυτό δεν ανταποκρίνεται συναισθηματικά και δεν αισθάνεται ασφαλές μαζί του.
3. Υποκατάσταση του γονιού με άλλα πρόσωπα, τα οποία συχνά είναι μη αποδεκτά πρότυπα. Σαν έφηβοι παρουσιάζουν έκδηλη κατάθλιψη και αποσύρονται από την οικογένεια και προσκολλώνται σε φίλους και ομάδες που του προσφέρουν την αίσθηση της συνέχειας και της σταθερότητας, την αίσθηση ότι ανήκουν κάπου. Οι ομάδες αυτές ή οι συμμορίες προσφέρουν συγκίνηση και ενθουσιασμό μέσα από παραβατικές συμπεριφορές και λειτουργούν σαν αντίδοτο.
4. Στο μέλλον: Η αποξένωση από το γονιό μπορεί να είναι μικρής διάρκειας ή ακραία και μεγάλης διάρκειας. Είτε έτσι είτε αλλοιώς, αν η ποιότητα της σχέσης του παιδιού και με τους δύο γονείς δεν είναι επαρκής και γόνιμη, τότε μπορεί να προκαλέσει στο παιδί ψυχικά τραύματα που θα τον στοιχειώνουν σε όλη την ενήλικη ζωή του. Θα υποφέρει από κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, θα είναι αντικοινωνικό θα αντιμετωπίζει προβλήματα στις σχέσεις του με το άλλο φύλο.
Έχει επίσης αποδειχτεί από γνωστά ερευνητικά κέντρα, ότι τα παιδιά των χωρισμένων γονιών, έχουν περισσότερες πιθανότητες διαζυγίου, διαιωνίζοντας έτσι τις επιπτώσεις του από την μια γενιά στην άλλη στις σχέσεις με τους συντρόφους τους και την ανατροφή των δικών τους παιδιών. Έχουν συχνά, δυσκολία στην ανάληψη της μητρότητας ή της πατρότητας γιατί θα βασανίζονται από τα ψυχικά αυτά τραύματα της αποξένωσης.
Η αποξένωση δημιουργείται:• Με πλύση εγκεφάλου: Κατά την οποία ο γονιός με τον οποίο συμβιώνει το παιδί, το εκπαιδεύει συστηματικά, ώστε να θεωρει τον άλλο γονιό μισητό και ανάξιο επικοινωνίας. Ενώ συγχρόνως, φροντίζει με κάθε τρόπο, το παιδί να εξιδανικεύει και να λατρεύει αυτόν, που έχει την επιμέλεια του.
• Με δολοφονία της προσωπικότητας του άλλου γονιού.
• Με τρομοκρατία του παιδιού με κακοήθεις κατηγόριες, ως προς τον βίαιο χαρακτήρα του άλλου γονιού.
• Με την αίσθηση ντροπής για τον άλλο γονιό.
• Με παρότρυνση σε βίαια αντίδραση, λεκτική και σωματική απέναντι στον άλλο γονιό, άμα επιμένει να επικοινωνήσει μαζύ του.
• Με απόλυτη εξάρτηση από το γονιό που συμβιώνει και απόλυτη εξάλειψη της παρουσίας του άλλου γονιού. Οι καλές αναμνήσεις του αποξενωμένου γονιού, συστηματικά καταστρέφονται και το παιδί παύει να επιδιώκει την επαφή με τον αγαπημένο και συχνά πιο ικανό γονιό.
Παρόλα αυτά, εχει παρατηρηθεί ότι μερικά από τα παιδιά αυτά, αργότερα στην ενήλικη ζωή τους προσπαθούν να ανακαλύψουν και να επανορθώσουν την σχέση τους με τον αποξενωμένο γονιό και στρέφονται ενάντια σε αυτόν που επεδίωξε αυτή τη στέριση, αφήνοντας στην ψυχή τους ένα μεγάλο κενό. Θεωρείται ότι είναι μια επιταγή της βιολογικής τους ανάπτυξης.
Στο ερευνητικό κέντρο του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, από ειδικούς ερευνητές στα θέματα των παιδιών χωρισμένων ζευγαριών (Children of Divorce) έχει σκιαγραφηθεί το προφίλ του γονιού που χρησιμοποιεί ψευδείς κατηγορίες για να κρατήσει το παιδί κοντά του.
Οι μητέρες φαίνεται να είναι υπεύθυνες, σε μεγαλύτερο και συχνότερο ποσοστό για το σύνδρομο της αποξένωσης, από ότι οι πατέρες. Σχεδόν δύο φορές περισσότερο.
Επίσης στις ψευδή κατηγορίες για σεξουαλική κακοποίηση του παιδιού από τον πατέρα, κρατάνε τα σκήπτρα.
Η έρευνα αυτή έχει επίσης ανακαλύψει ότι τα άτομα που οδηγούνται σε τέτοιες ακραίες συμπεριφορές, αποτελούν μεγάλο ποσοστό, περίπου στο 25% των διαζευγμένων και υποκρύπτουν προβλήματα από ψυχολογικά τραύματα της παιδικής ηλικίας που έχουν εξελιχθεί σε εμμονες και ψυχώσεις, αναφύονται με την κρίση του διαζυγίου και φτάνουν ως την παράνοια.
Τα άτομα αυτά ξεχνάνε την υποχρέωση στην προτεραιοτα που οφείλουν στο παιδί τους και αφοσιώνονται στην εκδίκηση του άλλου, σαν σκοπό της ζωής τους.
Δύο μεγάλοι ψυχίατροι του ερευντητικού αυτόύ κέντρου, ο Dr. Blush και ο Dr.Ross, περιγράφουν το ψυχολογικό προφίλ των μητέρων με τα χαρακτηριστικά που έχω ήδη περιγράψει:
• Το φοβισμένο θύμα. Είναι η μητέρα που επιδιώκει υποστήριξη και συμπόνια, γιατί έχει δήθεν κακοποιηθεί αυτή και το παιδί της από το σύζυγο.
• Η εκδικήτρια με άλοθι. Είναι η μητέρα με υψηλό δείκτη νοημοσύμνης, ανωτέρας μόρφωσης με πλατειά ενημέρωση για τα δικαιώματα του παιδιού της. Διεκδικεί την αποκλειστική επιμέλεια του παιδιού της, την μεγάλη διατροφή και την αποξένωση του πατέρα, μόνο για το καλό του παιδιού της.
• Η Ιστριονική μητέρα, που χαρακτηρίζεται από υπερβολική ερεθιστικότητα, συναισθηματική αστάθεια και αυτοδραματοποίηση. Είναι η ψυχωτική που δεν μπορεί να χειριστεί το στρεςς του διαζυγίου και χάνει την αντίληψη της πραγματικότητας. Διεκδικεί την επιμέλεια του παιδιού της με εκβιασμούς και φαντασιώσεις δημιουργώντας χαώδεις καταστάσεις.
• Μητέρα με παραισθήσεις. Η μητέρα αυτή επιδεικνύει συμπτώματα παραισθήσεων κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και το διαζύγιο τη φέρνει στο σημείο να φαντάζεται ότι ο πατέρας αν μείνει μόνος του έστω και για λίγο με το παιδί του, θα το κακοποιήσει σεξουαλικά. Ζητάει την αποκλειστική επιμέλεια και την εξόντωση του πρώην συζύγου της. Αλλά ακόμη και αν την πάρει, πολύ σύντομα αποδεικνύεται ακατάληλη λόγω της ψυχικής της ασθένειας.
• Το σύνδρομο του Μυνχάουζεν. Οι ψυχίατροι ονομάζουν συνήθως έτσι τις μυθομανείς μητέρες, που προσπαθούν να πείσουν το δικαστήριο ότι το παιδί τους είναι άρρωστο, και χρειάζεται την αποκλειστική φροντίδα της μητέρας και μια μεγάλη διατροφή για την διατήρηση της υγείας του.
Εχουν τέτοιες γνώσεις και τέτοια πειθώ, που πείθουν τους γιατρούς με τα μυθεύματα τους να υποβάλλουν τα παιδιά τους σε επώδυνα τέστ και θεραπείες, βασιζόμενοι επίσης και στα λεγόμενα του παιδιού που έχει ήδη υποστεί τέτοια πλύση εγκεφάλουν που συγχέει την πραγματικότητα με την φαντασίωση.
Τέτοια προκατασκευασμένα μυθεύματα προσφέρονται επίσης σε ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, ώστε τελικά να αποσπάσουν την επιβεβαίωση ότι ο πατέρας έχει κακοποιήσει σεξουαλικά το παιδί του.
Σε ό,τι αφορά τους άντρες πατέρες:
• Ο πατέρας κατήγορος. Ο πατέρας αυτός είναι συναισθηματικά άδειος, ψυχρός, επικριτικός και πνευματικά ανώτερος της συζύγου. Προσπαθεί να πείσει τους δικαστές ότι η μητέρα του παιδιού του είναι ανεπαρκής, αμελής, αμόρφωτη και ακατάλληλη για τη σωστή διαπαιδαγώγηση του παιδιού. Επιδιώκει την επιμέλεια, όχι για μπορεί να νοιώσει την αγάπη και την αφοσίωση που δικαιούται ένα παιδί, αλλά για να συμπληρώσει το γόητρό του και να δώσει την ευχαρίστηση στην μητέρα του που θα το μεγαλώσει «σωστά» κατ’εικόνα και ομοίωση του.!
• Ο πατέρας συκοφάντης. Ο πατέρας αυτός επιδίδεται με διάφορους άνομους ακόμη και χυδαίους τρόπους, να πάρει την επιμέλεια του παιδιού για εκδίκηση της πρώην συζύγου, σπιλώνοντας την ηθική της συμπεριφορά.
• Ο απορριπτέος πατέρας. Είναι ο πατέρας που δεν επιθυμούσε το διαζύγιο και μέσα από το παιδί προσπαθεί να καταστρέψει οποιαδήποτε νέα σχέση δημιουργεί η πρώην σύζυγος του, προσπαθώντας να πείσει το παιδί του ότι η μητέρα του δεν το αγαπά, γιατί έχει δημιουργήσει καινούργια οικογένεια. Παροτρύνει το παιδί να επιλέξει μεταξύ των δύο γονιών εκείνον, ακόμη και με απειλές, γιατί με αυτό τον τρόπο εκδικείται την μητέρα και ικανοποιεί έτσι την μοναξιά του και τις συναισθηματικές του ανάγκες, επιβαρύνοντας την ψυχή του παιδιού του.
• Ο πατέρας απαγωγέας. Είναι ο πατέρας που αισθάνεται ανίσχυρος να αντιμετωπίσει τις κακοήθειες της πρώην συζύγου του και συγχρόνως δεν αντέχει την απώλεια του λατρεμένου του παιδιού. Πιθανότατα να κουβαλάει το αφόρητο φορτίο που του είχε δημιουργήσει ή απόρριψη ή η εγκατάλειψη του δικού του γονιού, ή ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου. Το διαζύγιο του αναπυρώνει την αίσθηση της απώλειας και για να εξαλείψει το συναίσθημα αυτό απαγάγει το παιδί του για να μην το μοιραστεί με κανένα και να μην ξανανιώσει τον αβάσταχτο πόνο της απομάκρυνσης του.
Δυστυχώς όμως, η επιμέλεια των παιδιών και οι επακόλουθες προστριβές, είναι από τις χειρότερες διαμάχες ενός πατέρα και μιάς μητέρας. Μέσα σε αυτό το πεδιο μαχών όπου οι κατηγορίες του ενός συντρόφου προς τον άλλον συχνά ξεπερνούν τα όρια της αξιοπρέπειας, το παιδί θεωρείται και από τους δυό γονείς σαν το πυρηνικό όπλο που θα καταστρέψει ή θα καταβάλει τον άλλο. Αδιαφορώντας ασφαλώς μέσα από τις αντιπαραθέσεις τους την καταστροφή που γίνεται στον ψυχισμό του παιδιού τους.
Στην Αμερική έχει δημιουργηθεί ένα site το “Courageous Kids Network” το οποίο έχει δημιουργήσει ένα γρήγορα αυξανόμενο γκρούπ νέων ανθρώπων, των οποίων η παιδική ηλικία είχε κατακερματιστεί από προκατηλειμένες και απάνθρωπες δικαστικές αποφάσεις, που τους είχαν κατάδικάσει να ζούν με ένα γονιό που τους κακοποιούσε ψυχικά και σωματικά, ενώ τους περιόριζαν ή τους αφαιρούσαν ολοκληρωτικά την επαφή με τον αγαπημένο και προστατευτικό γονιό τους.
Στο site αυτό φιλοξενούνται διηγήσεις παιδιών που αποκόπηκαν, εξαιτίας τέτοιων αποφάσεων από τα αδέρφια τους, τους παπούδες τους, το οικογενειακό τους σπίτι που μεγάλωναν, τα παιχνίδια τους, τους φίλους τους. Οπως διηγούνται:
"Ζήσαμε, , με το φόβο της εγκατάλειψης ακόμη και του γονιού που είχε την επιμέλειά μας. Ζήσαμε με την εμπάθεια και τις κακοήθεις κατηγόριες εναντίον του αλλου γονιού μας. Μερικοί από εμάς δεν κατάφεραν να ανταπεξέλθουν στα τραύματα και πέσανε θύματα των συμμοριών, των ναρκωτικών. Αλλοι αυτοκτονήσανε. Εμείς που επιβιώσαμε και μεγαλώσαμε επειδή είμαστε δυνατότεροι, τώρα μπορούμε να φωνάξουμε πόσο πληγωθήκαμε, πρώτα από το γονιό ή τον/την εκάστοτε σύντροφο του/της, που μας κακοποίησε ψυχικά και πολλές φορές και σωματικά και μετά από το δικαστήριο που αρνήθηκε να μας προστατεύσει όπως όφειλε ".
Η ευημερία και η σωστή ανάπτυξη του παιδιού, κατά την διάρκεια του γάμου και μετά το διαζύγιο, όπως όλοι γνωρίζουμε, εξαρτάται αποκλειστικά από την διάθεση και την υπευθυνότητα των γονιών, ώστε να μην παρουσιάζονται αρνητικά συμπτώματα και το παιδί να απολαμβάνει την ουσιαστική επαφή, την ποιοτική φροντίδα μέσα από την συχνή και αγαπημένη επαφή και με τους δύο γονείς. Το συναισθηματικό δέσιμο του παιδιού με τους γονείς του, είναι το θεμέλιο για την επιβίωση και τη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού. Από εκεί πηγάζει η χαρά της ζωής του παιδιού και η ασφάλεια του.
Οι λυπηρές και στρεσσογόνες πλευρές του διαζυγίου, μπορούν να αμβλυνθούν μόνο με τον λεπτό χειρισμό και τη σωστή συμπεριφορά των γονιών αυτών που βάζουν σε προτεραιότητα τα συμφέροντα και τις ανάγκες των παιδιών τους. Πρέπει να δώσουν το μήνυμα στα παιδιά τους για να το νοιώσουν βαθειά στην ψυχή τους, ότι η μητέρα και ο πατέρας τους αγαπάνε το ίδιο, ενδιαφέρονται για το μέλλον τους και ότι τους συμβεί θα είναι κοντά τους. Ότι το διαζύγιο δεν θα αποδυναμώσει το δεσμό ανάμεσα στο παιδί και στον γονιό που ζει χωριστά, ακόμη και αν δεν έχει την συνεπιμέλεια του.
Τα παιδιά δεν ανήκουν σε κανέναν. Η γονική επιμέλεια και φροντίδα πρέπει να δίνεται ισότιμα και στους δύο γονείς. Οι ψυχοσωματικές ανάγκες του παιδιού, απαιτούν την καθημερινή παρουσία και των δύο γονιών και σήμερα το δικαίωμα αυτό του παιδιού πολύ συχνά παραβιάζεται όχι μόνο από τους γονείς, αλλά και από τις διατάξεις του οικογενειακού δικαίου.
Μια σωστή δικαστική απόφαση με την ιδιαίτερη παρουσία παιδοψυχολόγου ή κοινωνικού λειτουργού, μπορεί να εξαλείψει κάθε ίχνος αρνητικής πρόθεσης των γονιών για εκμετάλλευση του παιδιού σαν όργανο εκδίκησης ή αντικείμενο εκβιασμού.
Λιάνα Καλλιέρου